.jpg)
พระอริยะหรืออริยบุคคลที่ได้ปฎิบัติธรรม
กายและจิตของท่านจะได้รับการซักฟอก ชำระล้างด้วย
วิมุตติธรรม
อนุสัยและอาสวะกิเลสทั้งหลายจะค่อยๆถูกขจัดออกไปจากกาย
หรือ จิตอันบริสุทธิ์
ของพระอรหันต์นั้นมีอำนาจซักฟอกขันธ์ธาตุทั้ง ๔ในกาย
ให้เกิดเป็นธาตุอันบริสุทธิ์
จึงเกิดเป็นพระธาตุได้
หลวงปู่ตื้อ
อจลธัมโม
ได้กล่าวไว้อำนาจตบะที่
อริยบุคคลได้เพียรบำเพ็ญเพื่อขัดเกลากิเลสนั้น
มิได้แผดเผาชำระล้างเฉพาะกิเลสเท่านั้น
หากแต่ได้แผดเผาชำระล้างซักฟอกกระดูกในร่างกายให้กลายเป็นพระธาตุไปด้วยในขณะเดียวกัน
เหตุที่พระบรมธาตุมีจำนวนมาก
อธิบายได้ว่า พระธรรมธาตุ
อันเกิดจากพุทธานุภาพที่มีต่อสิ่งอื่น(มิใช่ร่างกายของพุทธองค์)
เมื่อพระพุทธองค์เสด็จเข้าสู่ปรินิพพานแล้ว
สรรพสิ่งทั้งหลายที่เคยปฎิสัมพันธ์โดยตรงกับปราณของพระพุทธองค์
ก็จะทยอยกลายเป็นพระธาตุไปตามลำดับความเข้มข้นของพุทธปราณ
โดยเหตุนี้จึงมีพระธาตุจำนวนมากมายเช่นพระธาตุข้าวบิณฑ์
ระยะเวลาของพระบรมสารีริธาตุ
ระยะต้น
นับตั้งแต่หลังจากการถวายพระเพลิงพระสรีระขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วจนถึงการแบ่งพระบรมธาตุเป็นต่างๆนำกลับไปบูชากัน
จนถึงยุคของพระเจ้าอชาตศัตรูได้รวบรวมพระบรมธาตุไว้แล้วทำธาตุนิธาน
ในช่วงกลาง
นับตั้งแต่พระเจ้าอโศกมหาราชขุดค้นพบพระบรมธาตุแล้ว
ได้กระทำการแจกจ่ายไปยังที่ต่างๆ
เป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้แพร่หลาย
และดำรงคงอยู่จนถึงปัจจุบัน
และสืบทอดต่อไปในอนาคต
ช่วงท้าย
ครั้งพระพุทธศาสนาล่วงมาได้
สี่พันเก้าร้อยเก้าสิบเก้าพรรษา เศษสิบเอ็ดเดือน
กับอีกยี่สิบสองวัน
เวลารุ่งอรุโนทัน(วันพฤหัสบดี เดือน หก
ขึ้นเก้าค่ำ)
พระบรมธาตุทั้งหมดจะเสด็จไปสู่สถานที่สันนิบาต
ทรงทำยมกปาฎิหาริย์ด้วยพุทธาที่พิเศษบังเกิดเป็นพระพุทธวรกายสูงได้สิบแปดศอก
เปล่งพระรัศมีออก สิบหกประการ เสด็จสู่รัตนบัลลังค์ทรงสมาธิใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์
ทรงตรัสพระธรรมเทศนาโปรดสรรพสัตว์ในโลกทั้งหลายทั้งมวล
อีกเจ็ดวัน โปรดในครั้งนี้ได้
สี่อสงไขยสองล้านสามแสนหกสิบเจ็ดพันโกฎิแล้ว
พระเตโชธาตุก็พวยพุ่งโชตนาการ
สังหารพระบวรพุทธสรีระธาตุให้สิ้นสุดลง ในวันพุธ
เดือนหก ขึ้นสิบห้าค่ำ ปีชวด
พระพุทธศาสนาก็บรรจบครบจำนวนห้าพันพรรษา